Bullseye! Terecht voorziet Gabriël van den Brink een donkere woelige winter in zijn Opinie (NRC 4/12) na bespreking van het boek van de filosoof Patrick Deneen. “Daarbij moeten we een eigentijds antwoord vinden op de vraag wat wij als beschaafde samenleving willen zijn” stelt hij. Wie zijn die ‘we’ of ‘wij’ dan wel? Ik denk niet, dat daar heel neoliberaal Nederland onder wordt verstaan.

Niet die 19 mediageile politieke partijen met aanhang die veelal het eigen fanatieke gelijk op de tong hebben; niet de islamofoben, de antisemieten, de antichristenen en de antilhbti; niet de feestvierende voetbalsupporters van de Hollandse leeuwen én leeuwinnen; niet diegenen, die achter het stuur gezeten transformeren van een eerbare dr. Jekyll in een hufterige mr. Hyde; niet de op toprendement beluste en marktverstorende beleggers in huizen; ook niet de ‘wir haben es nicht gewußt’ belastingontwijkers; niet de georganiseerde drugsmaffiosi in draaipunt Nederland; niet de koopzieke Black Friday adepten; niet de in aantal waanzinnig toegenomen miljonairs en miljardairs; niet de aan het scheldinfuus van sociale media gehangen internetverslaafden; niet de kijkers van Heel Holland bakt, Dancing with the stars, Boer zoekt vrouw en andere voyeur tv. En ook niet te vergeten de door Van den Brink beschreven stuurlui aan wal zonder incasseringsvermogen met kritiek op de zeilkunsten van het demissionair kabinet Rutte.

Dus een heel groot deel heeft al lang uitgemaakt wat we’ of ‘wij’ willen zijn als beschaafde samenleving. De rest kijkt zwijgend toe. Dan blijven er weinig Nederlanders over, die op het antwoord wachten. Cynisme, natuurlijk. Beschaving – wat dat ook is – is wat ‘we’ als gemene deler samen willen. De pandemie is een test of ‘we’ dat samen willen. Ik ben – anders dan Van den Brink – van mening, dat ‘we’ naast alle initiatieven vanzelf richting een antwoord werken. Daarbij ga ik ervan uit, dat er nog zoiets als sociale cohesie bestaat volgens de definitie van Emile Durkheim: de lijm die de samenleving bij elkaar houdt. https://www.verwey-jonker.nl/wp-content/uploads/2020/07/118050_Literatuurstudie_sociale_cohesie_WEB-2.pdf

Anders dan een ramp of oorlog wordt de doodsangst voor het muterende virus, maar ook voor klimaatverandering niet door iedereen gevoeld. Dat komt nog. En dat verenigt namelijk, volgens de geschiedenis. De komende donkere woelige jaargetijden zullen dat laten zien.

Ricky Turpijn

Aanbevolen artikelen

Een reactie plaatsen

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.